Je hebt het misschien al eens gehoord: "laat je AMH meten, dan weet je hoe vruchtbaar je nog bent." Dat is half waar. AMH zegt veel over hoeveel eicellen je nog hebt, en weinig over of je deze maand zwanger wordt. Hieronder wat het onderzoek daar precies over zegt.
Wat is AMH?
Anti-Müllers hormoon (AMH) wordt gemaakt door de kleine, groeiende eiblaasjes (follikels) in je eierstokken. Hoe meer van die blaasjes er zijn, hoe hoger de AMH-waarde in je bloed. Daarom is AMH een maat voor je eicelvoorraad, ook wel de ovariële reserve genoemd. De waarde daalt langzaam met de leeftijd en is na de overgang vrijwel nul.
Een groot voordeel van AMH ten opzichte van FSH: de waarde schommelt weinig door de cyclus heen. Je kunt op vrijwel elke dag prikken, al wordt bij de meeste pakketten dag 2 tot 5 aangehouden omdat dan ook FSH en oestradiol goed te beoordelen zijn.
Wat een lage of hoge waarde betekent
- Laag AMH wijst op een kleinere voorraad. Bij een ivf-behandeling reageren de eierstokken dan meestal op minder eicellen per stimulatie. Ook is een lage waarde een aanwijzing dat de overgang eerder kan komen, al is de voorspelling per persoon ruim.
- Hoog AMH past bij een grote voorraad, en komt vaak voor bij polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS), waarbij veel kleine follikels tegelijk "wachten". De internationale PCOS-richtlijn van 2023 laat AMH daarom bij volwassenen meetellen als alternatief voor de echo.
Let op de eenheid: laboratoria rapporteren in pmol/L of in ng/mL (1 ng/mL is ongeveer 7,1 pmol/L). Vergelijk je waarde altijd met het referentiebereik dat bij het laboratorium hoort.
Wat AMH níet voorspelt: of je nu zwanger wordt
Dit is het belangrijkste onderzoek om te kennen. In 2017 volgden Steiner en collega's in JAMA 750 vrouwen van 30 tot 44 jaar zonder bekende vruchtbaarheidsproblemen die probeerden zwanger te worden. Vrouwen met een lage AMH-waarde (onder 0,7 ng/mL) hadden geen kleinere kans om binnen zes of twaalf cycli zwanger te worden dan vrouwen met een normale waarde. Hetzelfde gold voor een hoge FSH.
De conclusie van de auteurs: bij vrouwen die spontaan proberen zwanger te worden, zijn AMH en FSH geen goede voorspellers van de kans op zwangerschap. De kwaliteit van de eicellen, die vooral samenhangt met leeftijd, telt zwaarder dan het aantal.
Waar AMH wél goed voor is
- Inschatten hoe je eierstokken op ivf-stimulatie reageren. Dit is de best onderbouwde toepassing: AMH voorspelt het aantal eicellen bij een punctie beter dan FSH of leeftijd alleen.
- Een eerste indruk van je reserve als je twijfelt over uitstel van een kinderwens of over eicellen invriezen. Een lage waarde is dan een reden om eerder een gesprek met een gynaecoloog te plannen, geen diagnose.
- Onderdeel van de PCOS-beoordeling samen met cyclus, androgenen en echo.
Wat je waarde kan beïnvloeden
- Hormonale anticonceptie verlaagt AMH tijdelijk. Volgens de overzichtsstudie van Dewailly en collega's gaat het om een daling die pas na enkele maanden stoppen weer verdwijnt. Meet je AMH terwijl je de pil, ring of hormoonspiraal gebruikt, dan lees je de uitslag als een ondergrens.
- Vitamine D-tekort, roken en een recente operatie aan de eierstokken kunnen de waarde drukken.
- Verschillende testmethoden tussen laboratoria geven verschillende getallen. Vergelijk daarom alleen uitslagen van hetzelfde lab, of laat bij herhaling op dezelfde plek prikken.
Samengevat
AMH vertelt je hoe groot je voorraad is, niet hoe goed je eicellen zijn en niet of je deze maand zwanger wordt. Een lage waarde is een reden om je plannen niet eindeloos uit te stellen, geen reden voor paniek. Een normale waarde is geen garantie. Combineer het getal met je leeftijd, je cyclus en, als je al langer probeert, met een gesprek bij de gynaecoloog.
Bronnen
- Steiner AZ, Pritchard D, Stanczyk FZ, et al. Association Between Biomarkers of Ovarian Reserve and Infertility Among Older Women of Reproductive Age. JAMA. 2017;318(14):1367–1376. doi:10.1001/jama.2017.14588
- Dewailly D, Andersen CY, Balen A, et al. The physiology and clinical utility of anti-Müllerian hormone in women. Human Reproduction Update. 2014;20(3):370–385. doi:10.1093/humupd/dmt062
- Broer SL, Broekmans FJM, Laven JSE, Fauser BCJM. Anti-Müllerian hormone: ovarian reserve testing and its potential clinical implications. Human Reproduction Update. 2014;20(5):688–701. doi:10.1093/humupd/dmu020
- Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Testing and interpreting measures of ovarian reserve: a committee opinion. Fertility and Sterility. 2020;114(6):1151–1157. doi:10.1016/j.fertnstert.2020.09.134
- Teede HJ, Tay CT, Laven JJE, et al. Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Human Reproduction. 2023;38(9):1655–1679. doi:10.1093/humrep/dead156